صد میلیون سال پس از آغاز نبرد دو کهکشان

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر و با کیفیت بهتر
این دو کهکشان را ببینید که چگونه پنجه در پنجه ی هم انداخته اند. ما از روی زمین، این دو را تنها ۱۰۰ میلیون سال پس از آغاز درگیریشان می بینیم. یعنی این دو که با هم به نام آرپ ۸۱ شناخته می شوند، هنوز ۱۰۰ میلیون سال از آغاز رویاروییشان نگذشته بوده که چنین بلایی بر سر یکدیگر آورده اند.
ویرانه ی پرهرج و مرجی که در اثر برهم کنش گرانشی دوسویه ی آن ها پدید آمده را می توان با جزییات، در این تصویر همنهاده ی رنگی مشاهده کرد: جریان های در هم پیچیده ی گاز و غبار، ستاره زایی های گسترده و پرآشوب، و یک دنباله‌ی کشندی به درازای حدود ۲۰۰ هزار سال نوری که در حال جدا شدن از این آشفته سرای کیهانیست.
این دو کهکشان که به نام های NGC ۶۶۲۲ (چپ) و NGC ۶۶۲۱ هم شناخته می شوند، از نظر بزرگی تقریبا هم اندازه هستند ولی سرنوشتشان اینست که به هم بپیوندند و در آینده ی دور، یک کهکشان بزرگ را پدید آورند.
این دو در این روند، بارها از هم دور شده و دوباره به هم نزدیک می شوند و آنقدر این کار را تکرار می کنند تا سرانجام در هم آمیخته و با هم یکی شوند.
آرپ ۸۱ با فاصله ی ۲۸۰ میلیون سال نوری از زمین، در صورت فلکی اژدها دیده می شود. در این چشم انداز واضح که از بازپردازش داده های بایگانی میراث هابل به دست آمده، چندین کهکشان بسیار دورتر را هم می توان دید.

در همین زمینه: * نبرد خدایان در آسمان سیاره زمین  

واژه نامه:
Arp 81 - planet - Earth - gravitational interaction - star formation - tidal tail - NGC 6622 - NGC 6621 - galaxy - constellation Draco - Hubble Legacy Archive

منبع: apod.nasa.gov

چوپان کوچک حلقه های کیوان

پان، درونی ترین ماه سیاره ی کیوان، همچون نقطه ای کوچک در شکاف تیره ی حلقه ها به چشم می خورد.
این تصویر در اندازه ی بزرگ تر- اندازه های دیگر 
پان، درونی ترین ماه سیاره ی کیوان که نامش را از خدای چوپانان و گله ها در اسطوره های یونان باستان گرفته، بر قلمرویی کاملا متفاوت با قلمروی این ایزد فرمان می راند: شکاف اِنکه در حلقه های کیوان.

زاویه ی گام یا phase angle.
توضیح زیر این نوشته را بخوانید
پان با پهنای ۲۸ کیلومتر با نیروی گرانشی که بر ذرات حلقه ها در نزدیکی خود وارد می آورد، آن ها را همچون گله ای که در پی شبان خود می روند، دنبال خود می کشد و با این کار شکاف انکه را باز نگه می دارد.

در این نما سمت روشن از آفتابِ حلقه ها، از زاویه ی ۴۸ درجه ی بالای صفحه‌ی آن ها دیده می شود. تصویر را فضاپیمای کاسینی در محدوده ی نور دیدنی (مریی)، با دوربین زاویه-بسته ی خود در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۳ گرفته.

به هنگام گرفته شدن این عکس، فضاپیمای کاسینی حدود ۲.۳ میلیون کیلومتر از پان فاصله داشت و زاویه ی گام یا زاویه ی خورشید-پان-فضاپیما ۸۷ درجه بود. هر پیکسل درون تصویر هم ارز ۱۴ کیلومتر است.


واژه نامه:
Saturn - moon - Pan - god of shepherds - Encke gap - rings - ringplane - Cassini spacecraft - narrow-angle camera - Sun - phase angle

منبع: nasa

دید چشم ما باید یک میلیارد بار قوی تر شود تا این کهکشان ها را ببیند

این نما که با نوردهی ۱۴ ساعته ی تلسکوپ فضایی هابل به دست آمده، کهکشان های یک خوشه ی کهکشانی و اجرامی را نشان می دهد که از روی زمین، یک میلیارد بار کم نورتر از توان دید چشم نامسلح انسانند. اندازه ی بزرگ تر
اگرچه این تصویر با نوردهی ۱۴ ساعته از نظر ژرفا به پای تصویر "زمینه ی ژرف هابل" نمی رسد ولی باز هم اجرامی را نمایان کرده که حدود یک میلیارد بار کم نورتر از توان دید چشم انسان روی زمینند. به گفته ی اخترشناسان، این تصویر ژرفایی را نشان می دهد که با نگاه کردن به آن می توانیم فاصله ای تا بیش از نیمه ی راه میان خودمان و مرز دیدارپذیر کیهان را ببینیم.

همچنین، این تصویر یک برش مقطعی شگفت انگیز از کیهان را از نظر فضایی و زمانی نشان می دهد، با اجرامی در فاصله های گوناگون و گام های گوناگون تاریخ هستی، و از برخی از نزدیک ترین همسایگانمان گرفته تا اجرامی که آن ها را در روزگار آغازین کیهان می بینیم.

تصویر بالا همراه با شرح
اندازه ی بزرگ- بزرگ تر
بسیاری از کهکشان هایی که اینجا دیده می شوند اعضای خوشه ای غول پیکر به نام CLASS B1608+656 هستند که حدود پنج میلیارد سال نوری از ما دور است. ولی این میدان اجرام دیگری را هم در خود جای داده، از اجرامی بسیار نزدیک تر گرفته تا بسیار دورتر، از جمله اختروَش QSO-160913+653228 که نورش برای رسیدن به ما باید نه میلیارد سال در راه باشد، یعنی دو سوم زمان سپری شده از مهبانگ تاکنون.

از آنجا که تصویر زمینه ی ژرف هابل از همگذاری نماهایی که در ۱۰ روز گرفته شد پدید آمد و تصویر زمینه ی بسیار ژرف هابل (XDF) هم از همگذاری نماهای ۱۰ سال (با بیش از ۲ میلیون ثانیه زمان نوردهی) به دست آمده بود، این تصویر که با نوردهی ۱۴ ساعته ثبت شده شاید به نظر "کوچک" بیاید. ولی باز هم توان و قدرت تلسکوپ فضایی هابل را می نمایاند.

این تصویر در میان بایگانی گنج های پنهان هابل یافته شده بود - جایی همگانی که هر کسی با عضو شدن می تواند در آن جستجو کند و بهترین تصاویری که نادیده گرفته شده و تاکنون به هیچ نمایش عمومی در نیامده را بیابد [بخوانید: * فراخوان ناسا: مسابقه گنج های پنهان هابل]. این تصویر از CLASS B1608+656، پس از یافته شدن چند سال به خوبی توسط دانشمندان بررسی شد، ولی نخستین بارست که به گونه ای کاملا آزاد در اینترنت منتشر می شود.

در ویدیوی زیر، با بزرگنمایی فضا، به نمایی که این تصویر نشان می دهد می رسیم:

می توانید ویدیو را در اندازه های گوناگون از اینجا دریافت نمایید.
در باره ی این مطلب اینجا بیشتر بخوانید.

واژه نامه:
Hubble Deep Field - Hubble Space Telescope - human eye - galaxy cluster - CLASS B1608+656 - quasar - QSO-160913+653228 - Big Bang - eXtreme Deep Field - XDF - Hubble Hidden Treasures -

منبع: universetoday

کهکشان غول پیکر NGC 2841

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر
این یکی از بزرگ ترین کهکشان های شناخته شده است: کهکشان مارپیچی NGC ۲۸۴۱ که با فاصله ی ۴۶ میلیون سال نوری از زمین، در صورت فلکی شمالی خرس بزرگ (به عربی: دب اکبر) دیده می شود.
نمای پرتو ایکس از NGC ۲۸۴۱
در این نمای باکیفیت از این جزیره ی شکوهمند کیهانی، هسته ی چشمگیر و زردفام آن در دل قرص کهکشانی را می بینیم. بازوهای پیچیده و فشرده ی آن با رگه های غبار، مناطق صورتی فام کوچک ستاره زایی، و خوشه های جوان و آبی فام ستاره ای آراسته شده. بر خلاف این کهکشان، بسیاری از کهکشان های مارپیچی دیگر بازوهایی گسترده و باز با مناطق ستاره زایی بزرگ دارند.
NGC ۲۸۴۱ دارای قطری بیش از ۱۵۰ هزار سال نوریست - حتی از کهکشان راه شیری خودمان هم بزرگ تر. این تصویر همنهاده از همگذاری نماهایی که توسط تلسکوپ فضایی ۲.۴ متری هابل و تلسکوپ زمینی ۸.۲ متری سوبارو گرفته شده اند درست شده.
نماهای پرتو X نشان می دهند که بادها و انفجارهای ستاره ای در این کهکشان توده هایی از گاز داغ پدید آورده که با هم به شکل گیری یک هاله ی گسترنده (رو به گسترش) گرداگرد NGC ۲۸۴۱ انجامیده اند. [تصویر روبرو]

واژه نامه:
spiral galaxy - NGC 2841 - constellation of Ursa Major - island universe - nucleus - galactic disk - star-forming region - star clusters - spiral arm - Milky Way - Hubble Space Telescope - Subaru Telescope - X-ray - wind - halo

منبع: apod.nasa.gov

پژواک های چلیابینسک: انفجار یک گوی آتشین دیگر در آسمان روسیه

چرا کشور روسیه این همه شهاب درخشان در آسمانش پدیدار می شود؟

خوب این کشور با پهنه ای به گستردگی ۶.۶ میلیون مایل مربع، پهناورترین کشور جهان است، ضمن این که با دوربین های بسیاری که این روزها روی داشبورد خودروها نصب شده (بیشتر برای جلوگیری از تقلب در مسایل بیمه)، از دیدگاه آماری منطقی به نظر می رسد که روس ها بتوانند شهاب هایی بیشتر از مردمان دیگر کشورها ببینند، و نیز بتوانند آنچه دیده اند را با بقیه ی مردم دنیا به اشتراک بگذارند!

این درست همان چیزی بود که در سپیده دم دیروز، ۱۹ آوریل (به وقت محلی) رخ داد. در آن زمان یک آتشگوی درخشان آسمان مورمانسک، در شبه جزیره ی کولا در شمال باختری روسیه، نزدیک مرز فنلاند را روشن کرد. خوشبختانه این رویداد به بزرگی و نیرومندی رویداد شهاب چلیابینسک که در فوریه ی ۲۰۱۳ رخ داد نبود، و گزارشی از شنیده شدن صدا یا لرزش هوای ناشی از انفجار شهاب منتشر نشد و کسی هم آسیبی ندید.

جزییات این جرم آسمانی هنوز ناشناخته است... می توانسته (به احتمال بسیار) یک شهاب باشد یا می توانسته یک تکه زباله ی فضایی باشد که دوباره وارد جو شده و در آن همچون شهابی سوخته است. ویدیویی که اینجا می بینید و الکساندر نستروف با دوربین داشبورد خودرویش ثبت کرده، این جسم را نشان می دهد که به گونه ی چشمگیری آسمان سپیده دم را بر می افروزد و روشن می کند.

به گفته ی یک ستاره شناس روس، امکان دارد این شَخانه (یا آتشگوی) یکی از خرده سنگ هایی بوده که بارش شهابی شلیاقی را پدید می آورند؛ بارشی که در ۲۲-۲۳ آوریل به اوج می رسد. 

در همین زمینه: 
* درس هایی که باید از شهاب امروز روسیه آموخت 
* ترکیبی از چند ویدیوی شهاب روسیه 
* موج انفجار شهاب روسیه نصف دنیا را پیمود 
* از خورشید پرنورتر: برق شهاب روسیه
و:
* تانگوسکا: مهیب ترین انفجار روزگار نوین


واژه نامه:
Echo - Russia - meteor - dashboard - insurance fraud - fireball - Murmansk - Kola Peninsula - Finland - Chelyabinsk meteor - space debris - Alexandr Nesterov - dashcam - bolide - Lyrid meteor shower

منبع: universetoday

ویتامین ب۳ از فضا وارد زمین شده

* گمان می رود در روزگاران گذشته، محموله ی فرازمینی بزرگی از ویتامین ب۳ توسط شهاب سنگ های کربن دار به زمین تحویل داده شده؛ این دستاورد پژوهش تازه ایست که با سرمایه گذاری ناسا انجام گرفته است.

* این یافته نیروبخش نظریه ایست که ریشه ی زندگی زمینی را منبعی از مولکول های کلیدی می داند که در فضا پدید آمده و در پی برخورد دنباله دارها و شهاسنگ ها به زمین آورده شدند.

چیزی که از یک بررسی آزمایشگاهی که با
همانندسازی شرایط فضای میان ستاره ای انجام
شد به جا مانده. این مانده، ویتامین ب۳ در خود
دارد (به همراه ترکیب های وابسته) و شاید به
توضیح شیمی شهاسنگ ها کمک کند.
کارن اسمیت از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا در یونیورسیتی پارک می گوید: «ارزش گذاری بر روی پیوند میان شهابسنگ ها و ریشه ی زندگی همواره کار سختی بوده؛ برای نمونه، پژوهش های پیشین نشان داده اند که ویتامین ب۳ می توانسته به گونه ای غیرزیستی (غیر-بیولوژیکی) روی زمین باستانی پدید آمده باشد، ولی این امکان هست که یک منبع افزوده شده ی ویتامین ب۳ هم به فرآیند پیدایش آن کمک کرده باشد.»

اسمیت که نویسنده ی اصلی این پژوهش است می افزاید: «ویتامین ب۳ که به نام اسید نیکوتین یا نیاسین هم شناخته می شود، یک ماده ی پیش ساز NAD (نیکوتین آمید آدنین دی‌نوکلئوتید) است، که بدن برای سوخت و ساز به آن نیازمند است و احتمالا ریشه ای بسیار کهن دارد.» پژوهش نامه ی وی و همکارانش در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا در گرین بلت مریلند را در نگارش آنلاین دوهفته نامه ی Geochimica et Cosmochimica Acta بخوانید.

این نخستین بار نیست که ویتامین ب۳ در شهاسنگ ها یافته می شود. در سال ۲۰۰۱ گروهی به رهبری ساندرا پیزارلو از دانشگاه ایالتی آریزونا در تامپا این ماده را به همراه مولکول های وابسته با نام اسیدهای پیریدین کربوکسیلیک در شهابسنگ دریاچه ی تاگیش شناسایی کردند.

در پژوهش تازه که در آزمایشگاه پژوهشی اخترزیست شناسی گودارد ناسا انجام شده، اسمیت و گروهش نمونه هایی از هشت شهابسنگ کربن دار به نام "کندریت های کربن دار گونه ی CM-2" را بررسی کردند و در آن ها ویتامین ب۳ را در اندازه هایی میان ۳۰ تا ۶۰۰ بخش در هر میلیارد شناسایی کردند. آن ها همچنین اسیدهای کربوکسیلیک پیریدین دیگری را هم با همین غلظت ها یافتند، و نیز برای نخستین بار، اسیدهای پیریدین دی کربوکسیلیک را هم شناسایی نمودند.

اسمیت می گوید: «ما الگویی را یافتیم: در شهابسنگ هایی که از سیارک هایی می آمدند که بیشتر در اثر آب مایع دگرگون شده بودند، ویتامین ب۳ (و دیگر اسیدهای پیریدین کربوکسیلیکِ) کمتری یافته شد. یک احتمال می تواند این باشد که این مولکول ها به هنگام تماس درازمدت با آب مایع از بین رفته اند. ما همچنین با همانندسازی شرایط فضای میان ستاره ای، آزمون های آزمایشگاهی مقدماتی را هم انجام دادیم و نشان دادیم که سنتز ویتامین ب۳ و دیگر اسیدهای پیریدین کربوکسیلیک می تواند در دانه های یخ انجام شود.»

به باور دانشمندان، سامانه ی خورشیدی زمانی پدید آمد که یک ابر چگال گاز، غبار، و دانه های یخ در اثر گرانش خود فرورُمبید. توده های غبار و یخ به درون دنباله دارها و سیارک ها راه یافته و در آن ها انبوه شدند؛ برخی از این دنباله دارها و سیارک ها با برخورد به یکدیگر اجرام هم‌اندازه ی ماه یا خرده سیاره ها را پدید آوردند، و برخی هم سرانجام به یکدیگر پیوستند و سیاره ها را ساختند.

فضا سرشار از پرتوهاییست که از ستارگان نزدیک، و نیز از رویدادهای خشونت بار ژرفای فضا مانند انفجار ستارگان یا بلعیده شدن ماده توسط سیاهچاله ها گسیلیده می شوند. این تابش ها می توانسته اند بر توان واکنش های شیمیایی در ابری (سحابی‌ای) که سامانه ی خورشیدی را پدید آورد افزوده باشند، واکنش هایی که بخشی از آن ها احتمالا مولکول های زیستی مهمی مانند ویتامین ب۳ را پدید آوردند.

سیارک ها و دنباله دارها به عنوان بازمانده های کمابیش دست نخورده ای که از روزگار پیدایش سامانه ی خورشیدی به جا مانده اند شناخته می شوند، و بسیاری از شهابسنگ ها هم نمونه های باارزش سیارک هایی هستند که به گونه ای شانسی، گذرشان به زمین افتاده. البته بکر و دست نخوردگی شماری از سیارک ها کمتر از دیگر سیارک ها است.

سیارک ها می توانند کوتاه زمانی پس از پیدایششان، در اثر واکنش های شیمیایی درون آب مایع دگرگون شوند. این اجرام در زمان رشد و بزرگ تر شدن، با مواد پرتوزای (رادیواکتیو) موجود در سحابی سامانه ی خورشیدی در آمیختند. گرمایی که به هنگام واپاشی این مواد پرتوزا تولید می شد به اندازه ی کافی بود تا یخ درون سیارک ها را آب کند [و آب مایعی که به دگرگونی سیارک ها بیانجامد را پدید آورد-م]. پژوهشگران می توانند با آزمودن نشانه های شیمیایی و کانی شناسیِ دگرگونی هایی که در اثر آب در شهابسنگ های یک سیارک پدید آمده، میزان دگرگونی خود آن سیارک در اثر آب را اندازه بگیرند.
کارن اسمیت در حال شکستن شهابسنگ ها در یک هاون در آزمایشگاه تحلیلی اخترزیست شناسی گودارد ناسا است تا آن ها را برای پژوهش آماده کند. ویتامین ب۳ در هر هشت شهابسنگی که در این پژوهش به کار رفت یافته شد.
زمانی که سیارک ها با شهابوارها و یا سیارک های دیگر برخورد می کنند، تکه هایی از آن ها شکسته و جدا می شود و برخی از آن ها سرانجام به زمین می رسند که با افتادن روی زمین، به نام شهابسنگ شناخته می شوند. گرچه شهابسنگ ها نمونه های باارزش سیارک ها هستند، ولی کم پیش می آید که بی درنگ پس از افتادنشان روی زمین، برداشته شده و به دست دانشمندان برسند. این باعث آسیب پذیری آن ها در برابر آلودگی های زیستی و شیمیایی زمینی می گردد.

گروه دانشمندان به دو دلیل از این بابت که ویتامین ب۳ و مولکول های دیگری که در شهابسنگ هایشان یافته اند، ریشه ی زمینی داشته باشد تردید دارند:

نخست، این ویتامین ب۳ به همراه همپارهای ساختاری خود (structural isomer) یافته شده. همپارها یا ایزومرها مولکول های وابسته هستند که فرمول شیمیایی یکسان دارند ولی اتم هایشان با شیوه و ساختاری متفاوت به هم پیوسته اند. این مولکول های همپار ویتامین ب۳ کاربرد زیستی ندارند. شیمی غیرزیستی دامنه ی گسترده ای از انواع مولکول ها را می‌سازد - اساسا هر چیزی که بشود با مواد و شرایط موجود پدید آورد- ولی شیمی زیستی تنها مولکول هایی را که نیاز دارد می سازد. اگر ویتامین ب۳ که در شهابسنگ یافته شده، ریشه اش از آلودگی زیست زمینی باشد، پس تنها می بایست ویتامین در آن یافته می شد نه دیگر مولکول های وابسته ی آن.

دلیل دوم اینست که مقدار ویتامین ب۳ی یافته شده به نسبت دگرگونی سیارک های مادری در اثر آب بود.اگر ویتامین در اثر آلودگی زمینی پدید آمده بود، بعید بود که این همبستگی (ارتباط دوسویه) با شرایط سیارک هم رخ می داد.

این دانشمندان برآنند تا آزمایش های شیمی میان ستاره ای دیگری با همانندسازی شرایط واقعی تری انجام دهند تا دریابند ویتامن ب۳ چگونه روی دانه های یخ در فضا شکل می گیرد. اسمیت می گوید: «ما در آزمایش های آغازینمان یخ اکسید پیریدین-کربن را به کار می بردیم. اکنون می خواهیم یخ آب (ترکیب غالب در یخ های میان ستاره ای) را هم به آزمایشمان بیفزاییم و از مولکول های پیش ساز آلی ساده ترِ ویتامین ب۳ برای کمک به بررسی دستاوردمان آغاز کنیم.»

در همین زمینه: 
* پرده از اسرار شهابسنگ بزرگ کالیفرنیا برداشته شد 
* سرگذشت شهاب روسیه پیش از رسیدن به زمین  
* زیباترین شهاب سنگ زمین از نابودی سیارک ها پدید آمده   
* نشانه های آب در سنگی که با پای خود از بهرام به زمین آمد 
* شهاب سنگ هایی که از وستا آمده اند  
* الماس بی ارزشی که نشان داد درون زمین پر از آب است

واژه نامه:
Vitamin B3 - Earth - carbon - meteorite - NASA - molecule - meteor - Karen Smith - Pennsylvania State University - nicotinic acid - niacin - precursor - NAD - nicotinamide adenine dinucleotide - metabolism - Goddard Space Flight Center - Geochimica et Cosmochimica Acta - Sandra Pizzarello - pyridine carboxylic acid - Tagish Lake - Astrobiology Analytical Laboratory - CM-2 - carbonaceous chondrite - pyridine dicarboxylic acid - liquid water - solar system - comet - moon - planetesimal - planet - star - black hole - nebula - radioactive - decay - chemical - mineralogical - water alteration - meteoroid - structural isomer - chemical formula - organic precursor -

منبع: ناسا

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه