انگشترهای الماس با نگین های صورتی در آسمان

پیوندی از چند عکس که درست پیش و پس از کامل شدن خورشیدگرفتگی، از خورشید گرفته شده اند. قرص سیاه میانی خورشید را در حالی که کاملا توسط ماه پوشیده شده نشان می دهد. قرص های سمت چپ و راست، خورشید را در واپسین دَم پیش از پنهان شدن زیر قرص ماه، و نخستین دم پس از بیرون آمدن از زیر قرص ماه نشان می دهند در حالی که یک نگین درشت الماس و نگین های بیلی هم بر آن نمایانند.
این تصویر در اندازه ی بزرگ تر
نزدیک برابران (اعتدال) بهاری ۲۰ مارس، آسمان سرد و بی ابر لانگیربین نروژ، همین جا روی سیاره ی زمین، پذیرای چشم اندازی فریبنده و جذاب از یک رویداد آسمانی زمین-مرکزی بود: یک خورشیدگرفتگی کامل.
این تصویر همنهاده از همگذاری رشته نماهای پشت سر همی درست شده که درست پیش و پس از گام کامل گرفتگی ثبت شدند. قرص ماه نو در برابر چهره ی خورشید به حالت ضدنور و تمام تیره دیده می شد ولی درست پیش و پس از کامل شدن گرفتگی که سه دقیقه به درازا کشید، الماس هایی پرتلالو و نگین هایی درخشان بر لبه ی آن پدیدار گشت.
در واقع قرص خورشید در واپسین دَمی که می خواست پشت قرص ماه پنهان شود و همچنین در نخستین دَمی که از پشت آن بیرون آمد، با همکاری لبه ی ماه و تاج درونی خودش که ماه را در بر گرفته بود، نماهایی همانند یک انگشتر الماس بر پهنه ی آسمان آفرید.
دلیل شکل گیری نگین ها اینست که درست پیش و پس از گرفتگی کامل، نور خورشید برای تابیدن از پشت قرص ماه ناچارست از لابلای دره ها و ناهمواری های لبه ی ماه بگذرد و همین به پدیده ای به نام "نگین های بیلی" می انجامد. این نام برگرفته از نام ستاره شناس انگلیسی فرانسیس بیلی است که نخستین بار در سال ۱۸۳۶ توضیحی برای این پدیده یافت.
شبیه انگشتر الماس نیست؟ اینجا درباره ی این تصویر بخوانید: * انگشتر الماس و نوارهای سایه
اگرچه در گذشته کسی نمی توانست شمار و درخشش نگین های بیلی را پیش بینی کند ولی امروزه نقشه ی ماه آن چنان خوب و دقیق تهیه شده که به هنگام خورشیدگرفتگی، جایگاه ساختار سطح آن که پدیدآورنده ی نگین های بیلی هستند (مانند دره ها) را به خوبی می توان پیش بینی کرد. اگر یک نگین تنها پدید آید، به نام پدیده ی "انگشتر الماس" خوانده می شود. انگشتر الماس معمولا درست پیش از کامل شدن گرفتگی نمایان می شود.
در این تصویر همنهاده ی باکیفیت همچنین آرایه ای از زبانه های صورتی فام خورشید که بر لبه ی قرصِ تیره ی خورشید شناورند را هم می بینید.

واژه نامه:
equinox - Longyearbyen - planet - Earth - total eclipse - Sun - New Moon - silhouette - total phase - diamond - bead - geocentric - corona - diamond ring - totality - Baily's Beads - Francis Baily - solar prominence

منبع: apod.nasa.gov

بهترین نماها از ابری که قرار بود خوراک سیاهچاله مرکزی کهکشان شود

* بهترین نماهایی که تاکنون از ابر گاز و غبار "G2" به دست آمده تایید می کند که این ابر در ماه می ۲۰۱۴ به کمترین فاصله از سیاهچاله ی ابرپرجرم مرکزی کهکشان راه شیری رسیده بوده ولی از این گذر جان به در برده. این تصاویر همچنین نشان می دهند که جرم جی۲ یک جرم چگال و فشرده است.

* دستاوردهای تازه ی تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه ی جنوبی اروپا (اسو، ESO) نشان می دهند که گویا این جرم در اثر نیروی گرانش سیاهچاله چندان کش نیامده و همچنان بسیار چگال است. به احتمال بسیار، این جرم نه یک توده ابر، بلکه یک ستاره ی جوان با هسته ای پرجرم است که هنوز در گام گردآوری و برافزایش مواد به سر می برد. خود سیاهچاله ی مرکزی کهکشان هم هنوز هیچ افزایشی در فعالیتش دیده نشده.
 این تصویر که از همگذاری نماهای چند سال درست شده، جرم جی۲ را به هنگام نزدیک شدن به ابرسیاهچاله ی مرکزی کهکشان، رسیدن به نزدیک ترین نقطه به آن، و دور شدن از آن نشان می دهد. رصدهای تازه ی تلسکوپ وی‌ای‌تی نشان می دهند که گویا این ابر از رویارویی با سیاهچاله ی مرکزی کهکشان جان به در برده و به شکل یک جرم فشرده که چندان کش نیامده و پراکنده نشده باقی مانده است. رنگ ها جابجایی ابر را نشان می دهند؛ رنگ سرخ نشانه ی دور شدن و رنگ آبی نشانه ی نزدیک شدن آن نسبت به زمین است. نشان + جایگاه سیاهچاله را می نمایاند. در تصویر دوم، سال های هر یک از این رصدها هم به این تصویر افزوده شده.
در مرکز کهکشان راه شیری یک سیاهچاله ی ابرپرجرم با جرم چهار میلیون برابر خورشید لانه کرده است. دسته ی کوچکی از ستارگان درخشان به گرد این سیاچاله در گردشند ولی در چند سال گذشته یک ابر غبار اسرارآمیز که دانشمندان آن را جرم جی۲ نامیده اند نیز پیدا شده که در حال کشیده شدن به سوی آنست. به پیش بینی دانشمندان، این جرم می بایست در می ۲۰۱۴ به نزدیک ترین نقطه با نام peribothron می رسید.

چشمداشت دانشمندان این بود که نیروهای بزرگ کِشندی ناشی از گرانش سهمگین سیاهچاله در این منطقه، ابر را تکه تکه کرده و آن را در مسیر مدارش پراکنده کند؛ همچنین بخش هایی از این مواد به کام سیاهچاله رود و به فوران ناگهانی سیاهچاله و پدیده های دیگری بیانجامد که نشانگر لذت بردن این هیولا از یک وعده خوراک کمیاب بود. گروه های بسیاری از اخترشناسان در چند سال گذشته به هدف بررسی این رویدادهای بی همتا، این منطقه را با تلسکوپ های بزرگ در سراسر جهان به دقت زیر نظر داشته اند. [خوانده بودید: * خوراک هیولا می رسد: برای نخستین بار، فرو رفتن یک ابر به درون یک سیاهچاله دیده می شود]

یکی از این گروه ها به رهبری آندریاس اکارت از دانشگاه کلن آلمان، با بهره از تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در رصدخانه ی جنوبی اروپا این ناحیه را به مدت چند سال رصد کرده (۱)؛ از جمله همین رصدهای تازه که در دوره ی بحرانی فوریه تا سپتامبر ۲۰۱۴ انجام شده بود، یعنی درست پیش و پس از رویداد peribothron در می ۲۰۱۴. این مشاهدات تازه با مشاهدات پیش تری که با بهره از تلسکوپ کِک در هاوایی انجام شده بود همخوانی داشت (۲).

تصاویر پرتوهای فروسرخ گسیلیده از هیدروژن برافروخته نشان می دهند که این ابر چه پیش و چه پس از رسیدن به نزدیک ترین نقطه ی مدارش به گرد سیاهچاله، فشرده و چگال است.

دستگاه SINFONI که بر روی تلسکوپ وی‌ال‌تی نصب شده افزون بر گرفتن تصاویر بسیار روشن و واضح، نور را به رنگ های فروسرخ تشکیل دهنده اش تجزیه می کند و از این راه به دانشمندان اجازه می دهد سرعت ابر را برآورد کنند (۳). بر پایه ی این برآوردها، ابر پیش از رسیدن به نزدیک ترین نقطه داشت با سرعت حدود ۱۰ میلیون کیلومتر بر ساعت از زمین دور می شد و پس از گردش به دور سیاهچاله، با سرعتی حدود ۱۲ میلیون کیلومتر بر ساعت رو به زمین پیش می آمد.

فلورین پیسکر، یک دانشجوی دکترا در دانشگاه کلن و کسی که بسیاری از این رصدها را انجام داده می گوید: «پشت تلسکوپ بودن و دیدن داده هایی که از رخدادهای همزمان می رسید یک تجربه ی فریبنده و جذاب بود.» مونیکا والنسیا-اس، دانشجوی پسادکترا، باز هم از دانشگاه کلن، و کسی که کا چالش برانگیز پردازش داده ها را بر عهده داشت نیز می گوید: «این که ببینی پرتوهای تابیده از یک ابر غبار پیش و پس از نزدیک ترین نقطه به سیاهچاله همچنان فشرده می ماند چیز شگفت انگیزی بود.»
اگرچه مشاهدات پیشین نشان داده بودند که جرم جی۲ دارد کش می آید، ولی در رصدهای تازه نشانه ای از پخش شدن آن چنانی دیده نمی شود؛ نه کش آمدن از نظر دیداری، و نه این که بخش های گوناگونش اختلاف سرعت بیشتری پیدا کنند.

این دانشمندان افزون بر مشاهداتی که با دستگاه SINFONI انجام شد، رشته سنجش های دامنه داری هم با بهره از دستگاه NACO بر روی قطبش نورهایی انجام دادند که از ناحیه ی سیاهچاله ی ابرپرجرم می آمد. دستگاه NACO هم بر روی تلسکوپ وی‌ال‌تی نصب شده. این مشاهدات تاکنون بهترین رصدها بوده اند و نشان می دهند که رفتار موادی که در حال برافزایش روی سیاهچاله اند بسیار پایدار است، و -تاکنون- در اثر رسیدن مواد جی۲ دچار آشفتگی نشده.

تاب آوردن این ابر در برابر کشش های گرانشی سهمگینی که در چنین فاصله ی نزدیکی به سیاهچاله بر آن وارد می شود قویا نشان می دهد که این ابر یک جرم چگال با هسته ای سنگین را در بر گرفته، نه این که یک توده ابر آزاد و شناور باشد. این که "تاکنون" شواهدی از فروکشیده شدن مواد توسط سیاهچاله، و فوران و افزایش فعالیت آن دیده نشده هم دلیل دیگریست که نشان می دهد جرم جی۲ یک توده ابر آزاد نیست.

جمع بندی آندریاس اکارت از نتایج تازه چنین است: «ما همه ی داده های به دست آمده را بررسی کردیم، به ویژه داده های سال ۲۰۱۴، زمانی که نزدیک ترین گذر جی۲ از کنار سیاهچاله انجام شد. ما نمی توانیم هیچ گونه کش آمدن چشمگیری را تایید کنیم. رفتار این جرم بی شک همانند یک ابر غبار بی-هسته نیست. به گمان ما این جرم باید یک ستاره ی جوان پوشیده در غبار باشد.»

در ویدیوی زیر، رویارویی این جرم با سیاهچاله را بدون رنگ آمیزی می بینید. برای دریافت نگارش های گوناگون ویدیو به این پیوند بروید.

--------------------------------------------
یادداشت ها:
۱) از آنجایی که این ناحیه در پس ابرهای فشرده ی غبار پنهان شده، رصد آن بسیار دشوار است و نیاز به مشاهدات در نور فروسرخ دارد. همچنین برای دیدن رخدادهایی که بسیار نزدیک به سیاهچاله انجام می شوند نیاز به  اپتیک سازگار (تطبیقی) هست تا بتوان تصاویری با وضوح کافی به دست آورد. گروه دانشمندان برای این منظور دستگاه SINFONI روی تلسکوپ بسیار بزرگ را به کار بردند. آنان برای زیر نظر گرفتن رفتار ناحیه ی سیاهچاله ی مرکزی در نور قطبیده هم از دستگاه NACO بهره جستند.

۲) تصاویر وی‌ال‌تی هم وضوح بهتری دارند (به دلیل آن که در طول موج های کوتاه تر گرفته شده اند) و هم این که به کمک دستگاه های SINFONI و NACO سنجش های دیگری را هم نشان می دهند: سنجش سرعت ها با SINFONI و سنجش قطبش با NACO.

۳) از آن جا که این ابر غباری نسبت به زمین جابجا می شود -تا پیش از رسیدن به نزدیک ترین فاصله از سیاهچاله، از زمین دور می شد و پس از آن به زمین نزدیک می شود- پدیده ی دوپلر باعث تغییر طول موج نور دریافتی می شود. این تغییرات طول موج را می توان با بهره از یک طیف نگار حسمند و دقیق مانند دستگاه SINFONI روی وی‌ال‌تی اندازه گرفت. با بهره از این تغییرات همچنین می توان گستره ی سرعت های مواد درون ابر را نیز سنجید، البته در صورتی که این ابر -چنان چه در گزارش های گذشته آمده بود- به میزان چشمگیری در راستای مدارش پخش شده و کش آمده باشد.

واژه نامه:
G2 - supermassive black hole - Milky Way - ESO - Very Large Telescope - star - core - black hole - Sun - Milky Way galaxy - peribothron - tidal force - galactic centre - Andreas Eckart - VLT - Keck Telescope - infrared - hydrogen - SINFONI - Earth - Florian Peissker - PhD student - Monica Valencia-S. - polarisation - NACO - resilience - wavelength - Doppler shift - spectrograph - adaptive optics

کهکشان مجلل NGC ۲۴۰۳

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر
جزیره ی کیهانی باشکوه و مجلل NGC ۲۴۰۳ با پهنایی نزدیک به ۵۰,۰۰۰ سال نوری و حدود ۱۰ میلیون سال نوری فاصله از ما، در مرزهای صورت فلکی گردن دراز "زرافه" جای گرفته است.
چنین به نظر می رسد که این کهکشان مارپیچی، چیزی بیش از سهمش دارای مناطق غول پیکر ستاره زایی HII شده است. این مناطق با پرتوهای سرخ فام ویژه ی گاز هیدروژن اتمی، از خوشه های ستارگان بزرگ و داغی انرژی می گیرند که در پایان زندگی‌ کوتاه و آتشین‌شان به شکل ابرنواخترهای درخشان منفجر شده اند. در واقع در سال ۲۰۰۴ یکی از درخشان ترین ابرنواخترهایی که در روزگار نوین کشف شده در همین NGC ۲۴۰۳ رخ داد.
NGC ۲۴۰۳ که عضو گروه کهکشان های ام۸۱ است از نزدیک همانند کهکشان دیگریست که مناطق ستاره زایی فراوانی دارد و درون گروه محلی کهکشانی خودمان نیز جای دارد: M۳۳، کهکشان سه سو (مثلث).
تک ستارگان درخشان با تیزی های پراش در این نمای رنگین NGC ۲۴۰۳، از اعضای کهکشان خودمانند که در پیش زمینه جای گرفته اند.

واژه نامه:
NGC 2403 - island universe - constellation Camelopardalis - spiral galaxy - HII region - atomic hydrogen - star - supernova - M81 - star forming region - local galaxy group - M33 - Triangulum Galaxy

منبع: apod.nasa.gov

تعقیب سایه ماه در ارتفاع ۱۴ هزار متری

خورشیدگرفتگی های کلی به گونه ی آزاردهنده ای کوتاهند. سایه ی ماه با سرعت چند هزار کیلومتر بر ساعت پهنه ی زمین را می پیماید، از روی چشم اندازها می گذرد و بینندگان زمینی را در بیشترین اندازه، تا چند دقیقه در بر می گیرد.

ولی در روز ۲۰ مارس، هنگامی که ماه از برابر چهره ی خورشید بر فراز اقیانوس منجمد شمالی می گذشت، چند بیننده توانستند این گرفتگی را به مدت بیشتری تجربه کنند: در یک هواپیما.

یکی از این بینندگان به نام سیلوین چپلند می گوید: «پرواز در بلندای ۱۴۰۰۰ متری راهی باورنکردنی برای تماشای خورشیدگرفتگی بود. ما با سرعت ۹۵۰ کیلومتر بر ساعت در حرکت بودیم و این به ما کمک کرد چند دقیقه بیشتر در سایه ی ماه بمانیم.»

او ویدیوی بسیار دیدنی بالا را بر فراز پهنه ای از اقیانوس میان ایسلند و جزایر فارو ثبت کرد. ویدیو دو بار تکرار می شود. یک بار با سرعت ۸۵ برابر و یک بار با سرعت ۳۰ برابر.

وی می افزاید: «من هرگز چیزی مانند این را ندیده بودم: سایه ی ماه به هنگام کامل شدن گرفتگی بر روی ما افتاده بود و در همان حال که با سرعت ۳۰۰۰ کیلومتر بر ساعت به پیش می رفت، داشت از ما جلو می زد.»«چشم انداز خیره کننده ای بود. نمایی که از تاج خورشید و ناهید تابناک در خاور آسمان می دیدیم در باورمان نمی گنجید.»


واژه نامه:
Total eclipse - sun - Moon - shadow - Arctic Ocean - airplane - Sylvain Chapeland - Iceland - Faroe Islands - totality - corona - Venus -

منبع: spaceweather

شکارگر در بهار

این تصویر در دو اندازه ی دیگر: بزرگ- بزرگ تر
فصل بهار در نیمکره ی شمالی سیاره ی زمین فرا رسیده و صورت فلکی زمستانی شکارگر (جبار) دیگر زمان زیادی را در آسمان شامگاه نمی گذراند، زیرا اندکی پس از غروب آفتاب، او هم به پشت افق باختری می خزد.
در این تصویر رنگین، ستارگان این پیکره ی آسمانی را در چارچوبی از شاخه های جوانه زده ی بهاری می بینیم.
در بالای چشم انداز، ابرغول سرخ و سرد آلفا شکارگر، همان ابط الجوزای بزرگ (شبان‌شانه) با پرتوی زردفامش در میان شاخه ها خودنمایی می کند. نزدیک لبه ی سمت راست، ستاره ی آلفا گاو (دبران) را می بینیم. این ستاره هم یک غول سردتر از خورشید است و با پرتویی زردفام بر روی سر گاو نر آسمان (ثور) می درخشد.
ابرغول آبی بتا شکارگر (پای شکارگر) با رنگی متضاد آن دو، یکی دیگر از ستارگان پرنور شکارگر است و پای این مرد آسمانی را در زیر مرکز تصویر می نمایاند.
گفتن ندارد که شمشیر شکارگر را هم آویخته از سه ستاره ی آبی فام کمربندش نزدیک مرکز تصویر می توان دید. البته ستاره ی میانی شمشیر اصلا یک ستاره نیست؛ رنگ صورتی پراکنده ی آن سرشتش را آشکار می کند: یک پرورشگاه ستاره ای نزدیک به زمین، که با چشم نامسلح هم دیده می شود و آن را به نام سحابی شکارگر یا جبار می شناسیم.

واژه نامه:
planet - Earth - hemisphere - constellation Orion - Hunter - star - red supergiant - Alpha Orionis - Betelgeuse - alpha - Alpha Tauri - Aldebaran - Sun - Taurus - Bull - blue supergiant - Rigel - Beta Orionis - belt star - sword - stellar nursery - unaided eye - Orion Nebula

منبع: apod.nasa.gov

سرگردانی مشتری سرنوشت منظومه خورشیدی را تغییر داد

* به گفته ی پژوهشگران، سیاره ی مشتری پیش از آن که در مدار کنونی‎اش آرام بگیرد در پهنه ی سامانه ی خورشیدی جوان سرگردان بوده و با رفتاری همانند یک گوی ویرانگر، نخستین نسل ستارگان درونی این سامانه را از میان برده بوده.

دانشمندان می افزایند این یافته می تواند به توضیح این واقعیت کمک کند که چرا سامانه ی خورشیدی ما تا این اندازه با صدها سامانه ی دیگری که در سال های گذشته یافته شده اند تفاوت دارد و می تواند نشانگر این باشد که چه بسا زندگی از گونه ی زمینی کمیاب تر از آنچه تاکنون پنداشته می شد باشد.

در دو دهه ی گذشته پژوهشگران وجود بیش از ۱۸۰۰ سیاره را که به گرد ستارگان دیگر می چرخیده اند تایید کرده اند. از این میان، حدود ۵۰۰ سامانه مانند سامانه ی خورشیدی خودمان دارای بیش از یک سیاره بوده اند.
کوچ مشتری به فضای درونی سامانه ی خورشیدی و کشش گرانشی‌ آن، مدار این سیاره های نوپای درونی را به هم ریخت و به زنجیره ای از برخورد ها میان آن ها و خرد شدنشان انجامید.
سامانه ی شگفت انگیز ما
این یافته ها نشان می دادند که سامانه ی خورشیدی سامانه ای بسیار نامعمول و شگفت است. سامانه های دیگر معمولا دارای چند اَبَرزمینند - سیاره های سنگی با بیشینه ی جرم ۱۰ برابر زمین- که در فاصله ای بسیار نزدیک تر از سیاره ی تیر به خورشید، به گرد ستاره‌شان می چرخند. این ابرزمین ها معمولا نه تنها سنگی‌اند، بلکه سرشار از مواد گریزا (فرّار) هستند که در اثر گرما به آسانی بخار می شوند.

نویسنده ی اصلی پژوهش، کنستانتین باتیجن که یک دانشمند سیاره ای در بنیاد فن آوری کالیفرنیا در پاسادناست به اسپیس دات کام گفت: «این بدان معناست که بیشتر ابرزمین ها جو بسیار چگال و گسترده ای دارند، با فشاری صدها برابر، و چه بسا هزاران برابر فشار هوای زمین. هوای سیاره های خاکی سامانه ی ما در مقایسه با ابرزمین ها بیش از اندازه تنُک است.»

همچنین اگر در این سامانه ها سیاره های غولی همانند مشتری و کیوان هم باشد معمولا فاصله ی آن ها با ستاره بسیار کمتر از همتایانشان در سامانه ی ما است. بیشتر غول هایی که دانشمندان دیده اند سیاره هایی‌اند که به نام مشتری های داغ شناخته می شوند و مدارشان در فاصله ای تنها یک دهم تیر تا خورشید است.

یکی دیگر از نویسندگان این پژوهش به نام گرگوری لافلین که اخترشناسی در دانشگاه سانتاکروز کالیفرنیاست هم می گوید: «سامانه ی خورشیدی ما به گونه ی فزاینده ای شگفت انگیزتر به نظر می آید.»

اکنون باتیجن و لافلین دریافته اند که شاید دلیل این شگفت انگیز بودن سامانه ی خورشیدی، سرگردانی مشتری و دور و نزدیک شدن آن به خورشید در روزگاران دور بوده است.

مشتری سرگردان
پژوهشگران یک سناریوی پیشرو را برای پیدایش مشتری و کیوان شبیه سازی کردند. بر پایه ی این سناریو که با نام "گردش بزرگ" (Grand Tack) شناخته می شود، مشتری پیش از کیوان شکل گرفت و تا زمان پدید آمدن کیوان، به سوی خورشید کوچید. شکل گیری کیوان باعث شد حرکت مشتری وارونه شده و از خورشید دور گردد تا به مداری که اکنون در آنست برسد. این دانشمندان در شبیه سازی خود برآورد کردند که اگر پیش از کوچیدن مشتری به سوی خورشید، چند سیاره ی سنگی در آنجا می بود چه چیزی می توانست رخ دهد.

در سامانه ی خورشیدی آغازین، خورشید با قرص چگالی از گاز و غبار در بر گرفته شده بود. این نشان می دهد که هر سیاره ای که می خواسته در بخش درونی سامانه پدید آید می توانسته تبدیل به یک ابرزمین شود، مانند بسیاری از فراسیاره هایی که اخترشناسان به گرد ستارگان دیگر یافته اند.
به گفته ی دانشمندان، شاید چیزی که باعث آرایش شگفت انگیز و نامعمول سیاره ها در سامانه ی خورشیدی شده، کوچ و جابجایی مشتری در پهنه ی سامانه ی خورشیدی جوان بوده است. این عکس مشتری در دسامبر سال ۲۰۰۰ توسط فضاپیمای کاسینی ناسا گرفته شد.
ولی با کوچ مشتری به فضای درونی سامانه، کشش گرانشی‌اش مدار این سیاره های نوپای درونی را به هم ریخت و باعث رشته برخورد هایی میان آن ها و خرد شدنشان شد.

لافلین می گوید: «این همان چیزیست که ما در صورت نابود شدن ماهواره های مدار نزدیک-زمین از بابتش نگران می شویم: تکه های آن ها شروع به برخورد به ماهواره های دیگر خواهند کرد و زنجیره ای از برخوردها میان آن ها به راه خواهد افتاد. بررسی ما نشان می دهد که مشتری درست یک چنین آبشاری از برخوردها را در بخش درونی سامانه ی خورشیدی پدید آورده بوده.»

تکه هایی که از این برخوردها به جا ماندند سپس مارپیچ وار به سوی خورشید رفتند. بعدها نسل دوم سیاره های درونی از ته مانده ی مواد قرص شکل گرفتند. همین می تواند توضیحی باشد بر این که چرا سیاره های تیر، ناهید، زمین و بهرام نسبت به سیاره های دیگر جوان ترند، و نیز توضیح دهد که چرا این سیاره ها نسبت به سیاره های درونی دیده شده در سامانه های دیگر، هم کوچک ترند و هم جو بسیار تنُک تری دارند.

باتیجن می گوید: «از دستاوردهای این پژوهش می فهمیم که سیاره های سنگی سامانه ی خورشیدی پس از آن شکل گرفتند که کوچ آغازین مشتری باعث خالی شدن میدان و آماده شدن صحنه برای پیدایش اجرام کم-گاز شد.» وی می افزاید: «این واقعیت که همه ی این ویژگی های سامانه ی خورشیدی از یک فرآیند ریشه گرفته اند چیز هیجان انگیزیست- مانند آن که تکه های پراکنده ی یک پازل سرانجام به هم پیوسته و یک تصویر یکپارچه را پدید آورند.»

لافلین در بیانه ای می گوید: «این گونه نظریه ها که در آن ها، نخست این می شود و سپس آن می شود، تقریبا همیشه نادرستند، از همین رو من در آغاز دودل بودم. ولی شواهد بسیاری در دست داریم که از اندیشه ی کوچیدن مشتری رو به درون و سپس رو به بیرون پشتیبانی می کنند. پژوهش ما نگاهش به پیامدهای این سرگردانی هاست. "گردش بزرگ" مشتری شاید یک "یورش بزرگ" اساسی به درون سامانه ی خورشیدی جوان بوده.»

پیامدهایی برای زندگی روی زمین... و جاهای دیگر
سیاره های مشتری-مانند سیاره های رایجی نیستند. به گفته ی باتیجن: «تنها حدود ۱۰ درصد از ستارگان خورشیدسان میزبان این گونه سیاره ها هستند.» این نشان می دهد که «سامانه هایی مانند سامانه ی خود ما هم باید کمیاب باشند.» همچنین، تنها پیدایش کیوان بود که مشتری را از فضای درونی سامانه ی خورشیدی بیرون کشید و به تیر، ناهید، زمین و بهرام اجازه ی شکل گیری داد.

یک برداشت از این یافته ها آنست که زندگی از گونه ی زمینی شاید در کیهان کمیاب تر از چیزی باشد که تاکنون می پنداشتیم.

باتیجن می گوید: «با آن که سیاره های هم جرم زمین شاید واقعا در کهکشان فراوان باشند، ولی گویا سیاره های زمین-سان واقعی، با فشار هوا و دمای سطحیِ کم استثنا هستند. شاید بتوان ناهید را از آن گونه سیاره ها در نظر گرفت: [با آن که یک سیاره ی زمین-سان است] فشار هوای آن ۹۰ برابر فشار هوای زمین است و دمای سطحش به حدود ۴۵۰ درجه ی سانتیگراد می رسد.»

وی می افزاید: «ناهید حتی با یک جو کم جرم تر هم نمی تواند پذیرای زندگی از گونه ی آشنای زمینی باشد. [با دیدن ناهید] تنها می توان گونه های محیط خشنی را به ذهن آورد که در سیاره های فراخورشیدی معمولی یافت می شود. تنها چیزی که می شود گفت اینست که زندگی از گونه ی پدید آمده روی زمین، نمی تواند روی سیاره های دیگر پدید آید. ولی اگر کاوش سامانه ی خورشیدی و جستجوی فراسیاره ها تنها یک چیز هم به ما آموخته باشد اینست که هرگز نباید گوناگونی سامانه های سیاره ای را دست کم بگیریم. بنابراین زندگی فراخورشیدی -اگر وجود داشته باشد- از بنیان با تعریف رایج ما تفاوت خواهد داشت و در محیط ویژه ی خودش ریشه خواهد زد که همانند هیچ یک از محیط های آشنای ما نخواهد بود.»

باتیجن می گوید: «یکی دیگر از پیامدهای احتمالی این یافته ها اینست که سیاره های مشتری-سان و سیاره های ابرزمین می بایست تنها باشند، یعنی به عنوان یک روال، یک ستاره نباید میزبان هر دو دسته با هم باشد.» به گفته ی باتیجن، رصدخانه ی فضایی کپلر ناسا در ماموریت "نور دوم" (k2) خود می تواند با کاوش آسمان ها این پیش بینی را بیازماید. ماهواره ی پیمایش فراسیاره های گذرنده (تس، TESS) که طرحش در آینده اجرا خواهد شد نیز می تواند این موضوع را بیشتر بررسی کند.

باتیجن و لافلین جزییات یافته های خود را در شماره ی ۲۳ مارس نشریه ی Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر کردند. 

پژوهش های دیگری در همین زمینه ها: 

واژه نامه:
Jupiter - wrecking ball - solar system - planet - planetary system - Earth - super-Earth - rocky planet - star - Mercury - sun - volatile material - Konstantin Batygin - terrestrial planet - Saturn - hot Jupiter - Gregory Laughlin - Grand Tack - exoplanet - satellite - collisional cascade - inner solar system - Venus - Mars - migration - Grand Attack - sunlike star - galaxy - extrasolar planet - NASA - Kepler space observatory - Second Light - Transiting Exoplanet Survey Satellite - TESS - Proceedings of the National Academy of Sciences - Cassini spacecraft -

منبع: Space.com

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه