تصویر سحابی خرچنگ، این بار در دو بخش طیف

* چند شب پیش این تصویر و نوشته را دیدید و خواندید: 
* عکسی از سحابی خرچنگ به مناسبت ۱۵ سالگی تلسکوپ چاندرا 
* اکنون تصویر گسترده تر را ببینید؛ البته این بار تنها در محدوده ی پرتو X نیست، بلکه داده های نور دیدنی (مریی) هم به آن افزوده شده:
اینجا هم بلاگر کیفیت تصویر را پایین آورده- تصویر را با کیفیت بهتر در اینجا ببینید
تپ اختر خرچنگ، یک ستاره ی نوترونی مغناطیسی به اندازه ی یک شهر است که در هر ثانیه ۳۰ بار به گرد خود می‌چرخد. این ستاره که پسمانده ی یکی از ابرنواخترهای کهکشان راه شیری است را می توانید در این تصویر وسوسه‌انگیز و میدان گسترده ی سحابی خرچنگ ببینید.
این چشم انداز زیبا از همگذاری داده های نقشه برداری نور دیدنی (مریی) با داده های پرتو X که رصدخانه ی فضایی مدارگرد چاندرا گرد آورده درست شده است و به مناسبت بزرگداشت ۱۵مین سال آغاز به کار تلسکوپ چاندرا که کیهان را در محدوده ی پرانرژی طیف می کاود منتشر شده.
این تپ اختر (پولسار) مانند یک دینام کیهانی، پرتو های X و پرتوهای نوری سحابی را تامین می کند، و با شتاب دادن به ذرات باردار، انرژی بسیار بالایی به آن ها داده و فواره ها و حلقه هایی را پدید می آورد که همگی با پرتوی X می درخشند. [بخوانید: * نیروگاهی در دل خرچنگ]
پهنای درونی ترین ساختار حلقه ای سحابی به حدود یک سال نوری می رسد.
تپ اختر چرخان خرچنگ جرمی بیش از جرم خورشید دارد ولی چگالی‌اش به اندازه ی چگالی یک هسته ی اتم است.
تپ اختر و سحابی خرچنگ با هم روزگاری یک ستاره ی بزرگ بوده اند. ستاره در انفجاری ابرنواختری از هم پاشید و مواد لایه های بیرونی و از هم پاشیده ی پیکرش این سحابی رو به گسترش را پدید آوردند، در حالی که هسته ی رُمبیده اش هم تبدیل به همین تپ اختر شد.
مردمان سیاره ی زمین در سال ۱۰۵۴ میلادی بیننده ی ابرنواختری بودند که این سحابی را پدید آورد.

در همین زمینه:M1: خرچنگی که به سرعت بزرگ می شود  

واژه نامه:
Crab Pulsar - neutron star - Crab Nebula - Milky Way - supernova remnant - X-ray - Chandra Observatory - dynamo - nebula - Sun - atomic nucleus - star

منبع: apod.nasa.gov

ویدیوی فضایی سرگیجه آور از زمین


ما که از تماشای این ویدیو سرگیجه گرفتیم، هر چند که خوب بود!

این یک نمای دور تند از زمین است که از پشت پنجره ی گنبدی (کوپولا- Cupolaایستگاه فضایی بین المللی گرفته شده، یک پنجره ی کمربندی که معمولا در زمان پهلو گرفتن فضاپیماهای باری کنار ایستگاه، و نیز مشاهده ی زمین از درون ایستگاه به کار می رود.

نمایی ثابت از ویدیو که از پشت پنجره ی گنبدی
ایستگاه گرفته شده و زمین را در پس زمینه، و
آرایه ی خورشیدی ایستگاه فضایی بین المللی را
در جلو نشان می دهد.
[این پنجره را در این دو جا دیده بودید: * روبات ایستگاه فضایی کلیدش را فراموش کرده! * پنجره ای رو به خانه ی پدری]

در این ویدیو می توانید جابجایی یکی از آرایه های خورشیدی ایستگاه را در سمت چپ ببینید. در پایان ویدیو هم بخش کوچکی از بازوی کانادارم ۲ در سمت راست دیده می شود. کانادارم ۲ بازوی خودکاریست که برای جایگیری فضاپیماها و پیوستن آن ها به ایستگاه مورد بهره قرار می گیرد.

تصویربردار و فرستنده ی پرکار این نماها رید وایزمن است، یکی از فضانوردان ناسا در اعزامی اردوی ۴۰/۴۱ که در رسانه های همگانی بسیار فعال است.

او عکس هایی از زمین را در توییتر می فرستد به همراه ویدیوهای بسیار در Vine. [از جمله این عکس: * ناحیه ای که از فضا مانند یک ورق کارتن دیده می شود] 

درباره ی بازوی کانادارم هم دیده و خوانده بودید: 
* کشتی به لنگرگاه نزدیک می شود 
* اژدهای زمینی در چنگال ایستگاه فضایی 
* دیسکاوری برای آخرین بار پهلو گرفته 

واژه نامه:
vertigo - Earth - International Space Station - Cupola - wraparound - cargo ship - solar array - Canadarm2 - Reid Wiseman - Expedition 40/41 - NASA - astronaut - social media - Twitter - Vine

منبع: universetoday

کهکشان راه شیری در محاصره رادیوتلسکوپ ها

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر
این نمای افسونگر و زیبای سراسر آسمان در بلندی ۵۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریا گرفته شده، از روی فلات چاخناتور در کوه های آند در کشور شیلی، جایی که فشار هوای زمین به حدود ۵۰% فشار در سطح دریا می رسد.
از لابلای این هوای تنُک و کم فشار، کهکشان باشکوه راه شیری را می بینیم که از این سر تا آن سر آسمان کشیده شده است. در این چشم انداز، سیاره ی ناهید هم با کهکشان و شکاف های کیهانی انباشته از غبار، ستاره، و سحابیِ آن همراه شده، در حالی که خود این ستاره ی بامدادی هم در نوار روشنی از نور سپیده دمِ برجگاهی (منطقه البروجی) فرو رفته.
چنان چه می بینید آسمان شب حتی در این بلندی هم کاملا تاریک نیست و با ته رنگ سبزی روشن شده. این روشنی به دلیل وجود پدیده ای به نام هواتاب است، تابش اتم های اکسیژن درون جو. [در این زمینه ببینید: * شبی که با هواتاب و گگن شاین و راه شیری دیگر تاریک نبود]
گرداگرد افق یگان های آنتن بشقابی آرایه ی بزرگ میلیتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (آلما- ALMA) را می بینیم، رادیوتلسکوپ هایی که کارشان بررسی و کاوش کیهان در طول موج هایی ۱۰۰۰ بار بلندتر از طول موج نور دیدنی (مریی) است. [در این زمینه دیدید: * یک شب از کار گران ترین رصدخانه روی زمین]

و باز هم در همین زمینه: * کهکشان راه شیری در سپیده دم 
****************************************************
این همون تصویر بالاست که از روی هارد بارگذاری شده. همون طور که می بینید، بلاگر نور و کیفیتش رو تغییر داده. آیا کسی از دوستان و خوانندگان گرامی دلیل این مشکل و روش برطرف کردن اون رو می دونه؟ سپاسگزار میشم بنده رو راهنمایی کنید
واژه نامه:
Chajnantor Plateau - Andes - Milky Way - rifts - star - nebula - Venus - morning star - Zodiacal light - airglow - oxygen - atom - Atacama Large Millimeter/submillimeter Array - ALMA - wavelength

منبع: apod.nasa.gov

ستارگان هم سن با چهره های پیر و جوان

تصویر تازه ی رصدخانه ی جنوبی اروپا (اِسو- ESO) از خوشه ی ستاره ای بازِ NGC ۳۲۹۳- تصویر گسترده تر را در زیر ببینید
در این تصویر تازه ی رصدخانه ی لاسیای ESO در شیلی، ستارگان جوانی را می بینیم که با هم بر پس زمینه ای از ابرهای برافروخته ی گازی و رگه های غبار انباشته شده اند. این ستارگان که به همراه یکدیگر، خوشه ای باز به نام NGC ۳۲۹۳ را ساخته اند، خود تا همین ده میلیون سال پیش ابری از گاز و غبار بودند ولی با آغاز شکل گیری، تبدیل به همین گروه درخشانی شدند که اینجا می بینیم. چنین خوشه هایی آزمایشگاه هایی کیهانی هستند که به اخترشناسان اجازه می دهند آگاهی های بیشتری درباره ی چگونگی فرگشت و تکامل ستارگان دریابند.

نمای گسترده ی تصویر بالا
با کلیکیدن روی این تصویر، آن را در اندازه ی
بزرگ تر و با کیفیت بهتر ببینید
این خوشه ی ستاره ای زیبا ۸۰۰۰ سال نوری از زمین دور است و در صورت فلکی شاه تخته (کشتی دُم) جای دارد. نخستین بار اخترشناس فرانسوی، نیکلا-لویی لاگای در سال ۱۷۵۱ به هنگام حضورش در جایی که اکنون به نام آفریقای جنوبی شناخته می شود این خوشه را دید. ابزار رصدی وی یک تلسکوپ کوچک بود که دهانه اش تنها ۱۲ میلیمتر قطر داشت. این خوشه یکی از پرنورترین خوشه ها در آسمان نیمکره ی جنوبی است و در شب های صاف و تاریک، با چشم نامسلح هم دیده می شود.

ستارگانِ درون خوشه هایی مانند NGC ۳۲۹۳ همگی در یک زمان، در یک فاصله از زمین، و در یک ابر گاز و غبار به دنیا آمده اند و بنابراین همگی دارای ساختار شیمیایی یکسانی هستند. در نتیجه چنین خوشه هایی اجرامی آرمانی برای آزمودن نظریه ی فرگشت ستاره ای به شمار می آیند.

بیشتر ستاره هایی که اینجا دیده می شوند بسیار جوانند، و خود خوشه هم سنی کمتر از۱۰ میلیون سال دارد. با در نظر گرفتن این که خورشید ما با ۴.۶ میلیارد سال سن، به عنوان یک ستاره ی میانسال شناخته می شود، پس این ستارگان در مقیاس کیهانی نوزادانی بیش نیستند. وجود شمار فراوان ستاره ی جوان و آبی و درخشان در خوشه های بازی مانند NGC ۳۲۹۳ چیز رایجی است؛ برای نمونه می توان از خوشه ی پرآوازه ترِ NGC ۴۷۵۵ یا کاپای چلیپا (کاپا صلیب) یاد کرد که به نام جعبه ی جواهر هم شناخته می شود.

هر یک از این خوشه های ستاره ای از دل یک ابر غول پیکر گاز مولکولی پدید آمده اند و در اثر کشش گرانشی دوجانبه با دیگر ستارگان، در کنار هم مانده اند. ولی با پراکنده شدن گاز و غبار خود خوشه، این نیروهای گرانشی هم در برابر رویارویی های نزدیکی که با خوشه ها ابرهای دیگر رخ می دهد دیگر برای یکپارچگی خوشه بسنده نمی کنند. از همین رو، خوشه های باز تنها چند صد میلیون سال تاب آورده و یکپارچه می مانند، بر خلاف پسرعموهای بزرگشان، خوشه های کروی، که می توانند تا میلیاردها سال با شمار بسیار بیشتری ستاره پایدار و یکپارچه بمانند.

نقشه ی صورت فلکی شاه تخته که خوشه ی
NGC ۳۲۹۳ با دایره ی سرخ در آن نشان
داده شده. تصویر بزرگ تر
با وجود برخی شواهد که گویای اینند که هنوز هم ستاره زایی هایی در NGC ۳۲۹۳ رخ می دهد، ولی باور بر اینست که "تقریبا" همه ی حدود ۵۰ ستاره ی این خوشه با هم و در یک رخداد به دنیا آمده اند. ولی اگر همه ی آن ها همسن نیز باشند، همگی نمای پرفروغ و خیره کننده ی ستارگان نابالغ را ندارند؛ برخی از آن ها کاملا سالخورده به نظر می رسند، و به اخترشناسان شانس این را می دهند تا چند و چونِ دگرگونی ستارگان با سرعت های گوناگون را بررسی کنند.

ستاره ی نارنجی درخشانی که در پایین، سمت راست خوشه دیده می شود را نگاه کنید. این ستاره ی غول پیکر که یک غول سرخ است، به هنگام تولد یکی از بزرگ ترین و تابناک ترین ستارگان این زایشگاه بوده، ولی خوب ستارگان درخشان سریع هم می سوزند. این ستاره ی بزرگ با سوزاندن همه ی سوخت درون هسته اش، دینامیک درونی‌اش تغییر نمود و شروع به پف کردن و خنک شدن کرد، تا جایی که تبدیل به همین غول سرخی شد که اکنون می بینیم. [یعنی در عرض همین ۱۰ میلیون سال تبدیل به یک غول سرخ شده-م]

غول های سرخ - از جمله این یکی- در دوره ی نزدیک به پایان چرخه ی زندگی به سر می برند ولی خواهران ستاره ای این غول سرخ (دیگر ستارگان خوشه) هنوز در مرحله ای هستند که به نام پیش-رشته ی اصلی شناخته می شود؛ یعنی دوره‌ای پیش از دوره ی میانی بلندمدت و پایدار از زندگی یک ستاره [خورشید خود ما در مرحله ی رشته ی اصلی به سر می برد-م]. ما این ستارگان داغ که در بهار زندگیشان به سر می برند را همچون نقطه هایی سفید و درخشان بر پس زمینه‌ی سرخ و غبارآلود می بینیم.

این عکس با نصب دوربین میدان گسترده (WFI) روی تلسکوپ ۲.۲ متری MPG/ESO در رصدخانه ی لاسیای ESO (رصدخانه ی جنوبی اروپا) در شمال شیلی گرفته شده.

واژه نامه:
ESO - La Silla Observatory - star cluster - NGC 3293 - Earth - constellation of Carina - The Keel - Nicolas-Louis de Lacaille - South Africa - star - stellar evolution - Sun - open cluster - Kappa Crucis - Jewel Box - NGC 4755 - molecular gas - globular cluster - star formation - red giant - core - pre-main-sequence - Wide Field Imager - WFI - MPG/ESO - Chile

عکسی از سحابی خرچنگ به مناسبت ۱۵ سالگی تلسکوپ چاندرا

این تصویر در اندازه ی بزرگ تر و با کیفیت بهتر
در سال ۱۰۵۴ میلادی، ستاره شناسان چینی و دیگر مردمان سراسر دنیا متوجه پدیدار شدن یک جرم درخشان تازه در آسمان شدند. این "ستاره ی تازه" در واقع یک انفجار ابرنواختری بود و چیزی را پدید آورد که اکنون به نام سحابی خرچنگ شناخته می شود.

در مرکز سحابی خرچنگ یک ستاره ی نوترونی به شدت چگال و بسیار سریع-چرخان وجود دارد که بازمانده ی همان انفجار است. این ستاره ی نوترونی یا تپ اختر (پولسار)، در حال برافشاندن فواره ای تند و تیز از ذرات پرانرژیست. ذراتی که این تپ اختر به فضا می گسیلد، یک سحابی رو به گسترش با پرتوی X پدید آورده اند که تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا به خوبی آن را می بیند.

در این تصویر تازه که تلسکوپ چاندرا به مناسبت پانزدهمین سال کار خود گرفته، پرتوهای ایکسِ کم انرژی به رنگ سرخ، پرتوهای ایکس با انرژی میانگین به رنگ سبز، و پرانرژی ترین پرتوهای ایکس هم به رنگ آبی نمایانده شده است.


واژه نامه:
supernova - Crab Nebula - neutron star - pulsar - X-ray - nebula - Chandra

منبع: ناسا

نقاشی سبک امپرسیونیسم در فضا

این عکس از یک بخش پرستاره ی آسمان گرفته شده، ولی چرا همانند یک نقاشی سبک دریافتگری (امپرسیونیستی) به نظر می رسد؟
جلوه هایی که اینجا دیده می شود با ترفندهای دیجیتال پدید نیامده بلکه توسط مقدار فراوان غبار میان ستاره ای به وجود آمده است.
ذرات این غبارها توده های کوچک سرشار از کربن بوده و از نظر اندازه مانند ذرات دود سیگارند که اغلب در لایه ی بیرونی ستارگان بزرگ، جوان، و خنک تولید می شوند. این ذرات به هنگام مرگ ستاره در فضا پراکنده شدهد و با چسبیدن به دیگر ذرات مواد محیط میان ستاره ای، بزرگ تر می شوند. [بخوانید: * ذره ای از غبار میان ستاره ای]
این تصویر در اندازه ی بزرگ تر و با کیفیت بهتر
ابرهای چگال غبار برای نور دیدنی (مریی) مات هستند و آن را از خود نمی گذرانند، از همین رو می توانند ستارگان پشتشان را کاملا پنهان کنند [تیره ترین جاها در این عکس].
ولی این غبارها نور آبی را بیشتر باز می تابانند و این واقعیت در ابرهای کم-چگال تر غبار اهمیت خود را نشان می دهد زیرا چنین ابرهایی نور آبی ستارگان را رو به بیرون بازتابانده و ابر پیرامون آن ها را تبدیل به یک سحابی بازتابی با رنگ ویژه ی آبی می کنند [همان گونه که بخش های کم-چگال تر در این عکس به رنگ آبی دیده می شوند].
رنگ سرخ هم ناشی از گازهای درون سحابیست که بیشتر نور طیف سرخ را می گسیلند [سحابی گسیلشی یا نشری-م] و در کنار نور آبی، چشم اندازی را پدید آورده که گویا بر روی بوم نقاشی یک هنرمند آفریده شده.
این عکس بخش مرکزی سحابی IC ۴۶۰۳ را نشان می دهد که ستاره ی درخشان SAO 184376 (از قدر ۸) را در بر گرفته، ستاره ای که بیشتر پرتوهای پدیدآوردنده ی این سحابی بازتابی از آنست.
IC ۴۶۰۳ را می توان در صورت فلکی ماراَفسای، نزدیک ستاره ی پرنور "سَدویس" (کژدم دل یا قلب العقرب) مشاهده کرد. خود سدویس از قدر ۱ است.

در همین زمینه: * اثر هنری یک عکاس خسته و بی قرار     

واژه نامه:
IC 4603 - impressionistic painting - interstellar dust - carbon - cigarette smoke - star - interstellar medium - nebula - SAO 184376 - magnitude - reflection nebula - Antares - constellation of Ophiuchus

اندازه های دیگر تصویر: ۲۰۴۸ در ۱۵۳۸- ۱۹۲۰ در ۱۰۸۰
منبع: apod.nasa.gov

Blogger template 'Browniac' by Ourblogtemplates.com 2008

بالای صفحه